autor: Paweł Rygielski, Team Startup Ready
Startup z przyjacielem, czyli najpierw rozmowa o pracy, kasie i rozstaniu, a potem o niezarobionych milionach
Wyobraź sobie taką sytuację. Siedzicie z kumplem, gadacie o aplikacji, której jeszcze nikt nie zrobił, i nagle pada:
– To co, robimy to razem?
– No jasne. Pół na pół?
– Wiadomo.
Pięć minut potem i już macie wspólny biznes. A przynajmniej już w głowie. A biorąc pod uwagę, że znacie się przecież od podstawówki, więc po co komplikować sprawę jakimiś ustaleniami? Ano właśnie dlatego, że przyjaźń niestety nie odpowiada automatycznie na pytanie, kto we wtorek wieczorem odpisze niezadowolonemu klientowi.
Bo zakładanie startupu jest trochę jak wspólne budowanie domu. Na początku oglądacie wizualizacje, wybieracie wielkie okna i zastanawiacie się, gdzie stanie ekspres do kawy. Ale potem przychodzi rzeczywistość. Bo ekipa nie przyjechała, bo dostawa się spóźnia, a ktoś musi pilnie podjąć decyzję. I wtedy wychodzi, tak naprawdę czy potraficie razem coś budować, kiedy przestaje być miło i przyjemnie.
Zanim zatem podzielicie przyszłe miliony, warto abyście zrobili zatem razem mały, prawdziwy projekt. Dajcie sobie na przykład dwa tygodnie na przygotowanie prostej wersji produktu i pokazanie jej kilku potencjalnym klientom. Ustalcie, kto robi co i na kiedy.
I wtedy zobaczcie, jak wam poszło. Czy druga osoba dotrzymała słowa? Czy powiedziała wcześniej, że nie zdąży? Czy potrafiła przyjąć uwagę, czy po pierwszej krytyce zniknęła z czatu?
To nie jest egzamin z bycia dobrym człowiekiem. To tylko po prostu sprawdzacie, jak pracuje wam się razem. Można być świetnym kumplem, ale niestety kiepskim partnerem do tego konkretnego projektu.
No dobrze, próba wyszła. Czas podzielić robotę. I tutaj pojawia się zdanie, które brzmi zawsze bardzo zespołowo, czyli „Wszystko robimy wspólnie”.
Tyle że po tygodniu okazuje się, że każdy myślał, że ofertę do klienta wyśle ten drugi.
I tu protip. Warto, aby zatem przy każdym ważnym zadaniu zapisać więc jedną osobę odpowiedzialną za doprowadzenie go do końca.
Możecie sobie pomagać, ale musi być wiadomo, kogo zapytać o efekt.
Fajnie, że któryś z was ogarnia marketing co brzmi ambitnie, ale hasło „do piątku przygotowuję ofertę i wysyłam ją do dziesięciu osób” pozwoli bardziej i lepiej sprawdzić, czy cokolwiek się wydarzyło.
Tutaj ważne podkreślenie – wspólnicy nie muszą umieć tego samego.
Jeśli jedno z was potrafi budować produkt, a drugie rozmawiać z klientami, to macie dobry punkt wyjścia. Oczywiście, że oboje szanujecie swoją pracę. Bo gdy programista uważa sprzedaż za gadanie, a sprzedawca programowanie za klikanie, no to wspólny projekt szybko zamienia się w konkurs, kto jest ważniejszy. A wtedy nie będzie fajnie.
Zostańmy jednak chwilę przy tych właśnie mniej fajnych sprawach i niewygodnych pytaniach.
Ile czasu każde z was naprawdę ma?
Kto wkłada pieniądze?
Jakie wydatki możecie ponosić samodzielnie, a które wymagają wspólnej zgody?
Jedna osoba może pracować nad startupem dwadzieścia godzin tygodniowo.
Druga zaś ma szkołę, pracę dorywczą i realnie wygospodaruje pięć godzin.
Ok, to da się pogodzić. Ale problem zaczyna się wtedy, gdy oboje mówią „no dobra wchodzę na sto procent”, a każde rozumie przez to coś zupełnie innego.
I co gorsze sama liczba godzin nie mówi jeszcze wszystkiego, bo można przez pół dnia poprawiać kolor przycisku, ale też i można w godzinę rozwiązać problem, który blokował sprzedaż.
Dlatego rozmawiajcie też o efektach, zamiast licytować się, kto dłużej siedział przed komputerem.
Podobnie jest z pieniędzmi.
Jeśli ktoś opłaca domenę, oprogramowanie i pierwszą reklamę, zapiszcie, jak zamierzacie te wydatki rozliczyć. Przy podziale udziałów omówcie też przyszłą pracę i odpowiedzialność. Samo powiedzenie, że jesteśmy znajomymi, więc będzie po równo, zostawia sporo niedopowiedzeń.
Raz w tygodniu usiądźcie na dwadzieścia minut i sprawdźcie, co zostało zrobione, co utknęło i kto potrzebuje pomocy.
Dzięki temu kłopot z terminem można zauważyć, zanim zamieni się w pretensję typu „Ja tu robię wszystko, a ty nic”.
Przy okazji łatwiej odróżnić gorszy tydzień od sytuacji, w której cały układ przestał działać.
A co, jeśli jedno chce wypuścić produkt już teraz, a drugie poprawia go po raz osiemnasty?
Ustalcie wcześniej, kto podejmuje decyzje w danym obszarze i które sprawy wymagają zgody wszystkich. Gdy spór zaś dotyczy tego, czego chcą klienci, to możecie zaplanować mały test i umówcie się po teście, po jakim wyniku podejmiecie decyzję.
Nie każdy jednak spór rozstrzygnie rynek, ale część waszych wielogodzinnych dyskusji da się dzięki temu skrócić.
Została jeszcze rozmowa, którą najchętniej odkłada się na nigdy, czyli co zrobicie, jeśli ktoś będzie chciał odejść?
Bo czasem jest różnie. Może zmienią mu się plany, albo może będzie potrzebował stałej pensji albo może po prostu odkryje, że prowadzenie firmy zupełnie go nie kręci.
Warto wcześniej ustalić, jak przekaże zadania, kto dokończy obsługę klientów i jak zapewnicie dalszy dostęp np. do firmowych narzędzi.
Kwestie udziałów i praw do stworzonego produktu wymagają osobnego, porządnego uregulowania.
I na koniec zróbcie prosty eksperyment.
Niech każde z was osobno odpowie na pięć pytań:
- Po co chcę budować tę firmę i czego oczekuję za rok?
- Ile czasu i pieniędzy mogę realnie włożyć w projekt?
- Za jaki konkretny wynik biorę odpowiedzialność?
- Jak podejmiemy decyzję, gdy będziemy mieli różne zdania?
- Co powinno się wydarzyć, jeśli jedno z nas zechce odejść?
Jak porównacie odpowiedzi, to zobaczycie, że różnice pokażą wam, o czym jeszcze trzeba porozmawiać.
Najlepiej odkryć już teraz, że jedno planuje dodatkowe zajęcie po lekcjach, a drugie buduje przyszłą pracę na pełen etat. Bo choć wspólny startup może być świetną przygodą, to jednak dajcie jej solidniejszy fundament niż samo tylko … bo przecież się znamy…
Dołącz do Startup Ready.
Artykuł jest częścią Projektu “STARTUP READY – edukacja finansowa i przedsiębiorczość młodych: od pomysłu do skalowania” realizowanego przez Fundację Invest Cuffs – Edukacja i Rozwój Rynków Finansowych z siedzibą w Krakowie. Dofinansowano ze środków Funduszu Edukacji Finansowej, którego dysponentem jest Minister Finansów i Gospodarki.
Dowiedz się więcej o Startup Ready i zapisz się na nasze wydarzenia stacjonarne, online i po materiały edukacyjne: https://investcuffs.pl/startup-ready
