autor: Paul Cybulski, Zespół Startup Ready

Bransoletki sprzedawane znajomym, korepetycje z matematyki, grafiki dla lokalnej kawiarni. Wiele osób zaczyna zarabiać na własnych pomysłach jeszcze w szkole i zastanawia się, czy przed osiemnastką to w ogóle legalne. Jest legalne, ale ma swoje zasady: ważną rolę odgrywają rodzice, obowiązuje limit przychodu, a z zarobków trzeba się rozliczyć z urzędem skarbowym. Ten tekst opisuje przepisy obowiązujące w październiku 2026 roku.

Co możesz sam, a do czego potrzebujesz rodziców

Zacznijmy od kodeksu cywilnego. Osoba, która nie skończyła 13 lat, nie ma zdolności do czynności prawnych. Między 13. a 18. urodzinami ma ją ograniczoną, a pełną zyskuje z chwilą uzyskania pełnoletności. W praktyce wynikają z tego trzy zasady.

Drobne umowy z codziennego życia, na przykład zakup materiałów w sklepie, zawierasz bez niczyjej zgody. Na umowy, w których zaciągasz zobowiązanie albo rozporządzasz swoim prawem, a tak jest choćby przy sprzedaży towaru klientowi, potrzebujesz zgody rodzica. Jeśli jej zabraknie, ważność umowy zależy od tego, czy rodzic ją później potwierdzi. Zarobionymi pieniędzmi możesz natomiast dysponować bez zgody rodziców, chyba że sąd opiekuńczy z ważnych powodów postanowi inaczej.

Dlatego zanim wystawisz pierwsze ogłoszenie, porozmawiaj z rodzicami. Najlepiej spiszcie, na co się zgadzają: co sprzedajesz, komu i w jakiej skali. Oni będą wiedzieć, za czym stoją, a ty unikniesz
nieporozumień.

Działalność nierejestrowana, czyli firma na próbę

Większości młodych twórców wystarczy działalność nierejestrowana. To drobna działalność zarobkowa, którą osoba fizyczna może prowadzić bez wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), bez numerów NIP i REGON i bez składek ZUS z tego tytułu. Rządowy serwis biznes.gov.pl wyjaśnia, że mogą ją prowadzić także osoby niepełnoletnie. Obowiązują je jednak te same ograniczenia co przy innych umowach, więc na zawieranie umów z klientami potrzebna jest zgoda rodzica.

Od 1 stycznia 2026 roku limit liczy się kwartalnie. Przychód należny w żadnym kwartale nie może przekroczyć 225 proc. płacy minimalnej, co w 2026 roku daje 10 813,50 zł, czyli średnio około 3600 zł miesięcznie. Do przychodu wlicza się także kwoty, których klient jeszcze nie zapłacił. Działalność nie może wymagać koncesji, licencji ani wpisu do rejestru działalności regulowanej, a ty nie możesz mieć za sobą działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy. Jeśli przekroczysz limit, od tego dnia prowadzisz już działalność gospodarczą i masz 7 dni na złożenie wniosku o wpis do CEIDG.

Obowiązki, o których łatwo zapomnieć

Brak rejestracji nie oznacza braku obowiązków. Trzeba prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży, choćby w arkuszu kalkulacyjnym, i zapisywać w niej sprzedaż z każdego dnia. Na żądanie klienta trzeba wystawić rachunek albo fakturę. Wobec konsumentów masz obowiązki przedsiębiorcy, czyli odpowiadasz za reklamacje, a przy sprzedaży przez internet klient ma 14 dni na odstąpienie od umowy. Dane klientów chroni RODO.

Niektóre pomysły wymagają więcej. Przy sprzedaży jedzenia, na przykład domowych wypieków, dochodzą przepisy sanitarne i możliwa jest kontrola sanepidu. Kosmetyki, choćby ręcznie robione kremy czy balsamy, przed wprowadzeniem do obrotu muszą przejść ocenę bezpieczeństwa i zostać zgłoszone w unijnym portalu CPNP. Sprzedaż części kosmetyków przez internet wymaga ponadto rejestracji jako czynny podatnik VAT jeszcze przed pierwszą transakcją, niezależnie od jej wartości.

Podatek, nawet jeśli wyjdzie zero

Przychody z działalności nierejestrowanej rozlicza się raz w roku w zeznaniu PIT-36, w osobnej rubryce, od 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku. W trakcie roku nie płaci się zaliczek. Do podatku liczą się tylko pieniądze, które faktycznie do ciebie wpłynęły, pomniejszone o udokumentowane koszty, na przykład zakup materiałów. Dlatego zachowuj paragony i faktury za zakupy. Dochód opodatkowany jest według skali, a stawka do 120 tys. zł wynosi 12 proc. Działa przy tym kwota wolna od podatku, w 2026 roku 30 tys. zł. Jeśli więc twój roczny dochód opodatkowany według skali nie przekroczy tej kwoty, podatek wyniesie zero, ale zeznanie i tak trzeba złożyć.

U niepełnoletnich jest jeszcze jedna różnica. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że zeznanie w imieniu dziecka podpisuje i składa rodzic, a usługa Twój e-PIT nie obsługuje osób niepełnoletnich. Dochody z własnej pracy dziecka rozlicza się na jego nazwisko, ale część przychodów niepełnoletnich dolicza się do dochodów rodziców, a granica bywa sporna. W interpretacjach indywidualnych Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznawał na przykład zarobki z występów muzycznych za dochód z pracy dziecka, a przychody z reklam na kanale w serwisie internetowym za przychody doliczane do dochodów rodziców. W razie wątpliwości najlepiej zapytać Krajową Informację Skarbową. Ulga dla młodych, czyli zwolnienie z PIT do 26. roku życia, nie obejmuje działalności nierejestrowanej.

Firma i spółka przed osiemnastką

Osoba niepełnoletnia może zostać wpisana do CEIDG jako przedsiębiorca, ale nie załatwi tego sama. Od 14 października 2026 roku ustawa o CEIDG wprost opisuje taki wpis. Wniosek składa rodzic wskazany do reprezentowania dziecka, a rodzice muszą wcześniej ustalić, który z nich będzie to robił, chyba że rozstrzygnął o tym sąd opiekuńczy. Dane tego rodzica trafiają do wpisu. Do 31 października 2028 roku wniosek dotyczący niepełnoletniego można złożyć wyłącznie za pośrednictwem urzędu gminy. Przy przychodach mieszczących się w limicie działalności nierejestrowanej rejestracja firmy zwykle nie jest potrzebna.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to inna sprawa. Członkiem jej zarządu może być tylko osoba z pełną zdolnością do czynności prawnych. Na miejsce w zarządzie własnej spółki trzeba więc w praktyce poczekać do osiemnastki.

Ograniczenia wiekowe mają też platformy sprzedażowe. Regulamin serwisu Vinted wymaga na przykład ukończenia 18 lat, dlatego przed wystawieniem oferty gdziekolwiek przeczytaj zasady serwisu.

Gdy klientem jest firma

Bywa, że zamiast sprzedawać produkty ludziom, wykonujesz zlecenia dla firmy, na przykład grafiki do mediów społecznościowych lokalnej kawiarni. Firma może wtedy zawrzeć z tobą umowę zlecenia. Uczeń szkoły ponadpodstawowej, który nie skończył 26 lat, nie podlega z tytułu takiej umowy ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu, a dzięki uldze dla młodych przychody ze zlecenia do 85 528 zł rocznie są zwolnione z PIT. Uwaga na wiek: do 16. urodzin praca zarobkowa dla innych jest dozwolona wyłącznie na rzecz podmiotów prowadzących działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową, za zgodą rodziców i po uzyskaniu zezwolenia inspektora pracy.

Lista kontrolna przed pierwszą sprzedażą

Przejdź przez te punkty, zanim przyjmiesz pierwsze zamówienie. Część z nich zajmie kilka minut, ale oszczędzi ci kłopotów.

1. Porozmawiaj z rodzicami i spiszcie, na co się zgadzają: co sprzedajesz, gdzie i za ile.
2. Oszacuj przychód na najbliższy kwartał i porównaj go z limitem 10 813,50 zł. Jeśli jesteś blisko, zaplanuj, co zrobisz, gdy go przekroczysz.
3. Sprawdź, czy twój produkt nie wymaga dodatkowych formalności. Szczególnie uważaj na jedzenie, kosmetyki i wszystko, na co potrzebne jest zezwolenie. Przeczytaj też regulamin platformy, na której chcesz sprzedawać.
4. Załóż arkusz ewidencji sprzedaży z kolumnami: liczba porządkowa, data, kwota i suma narastająco. Dodaj sumę za kwartał, żeby pilnować limitu.
5. Zbieraj paragony i faktury za materiały. Na koniec roku policz dochód, czyli przychód minus koszty, i sprawdź, czy mieścisz się w kwocie wolnej od podatku.
6. Jeśli sprzedajesz przez internet, przygotuj krótkie zasady zwrotów i reklamacji.
7. Wpisz do kalendarza termin złożenia PIT-36: od 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku.

Limit działalności nierejestrowanej zmienia się co roku razem z płacą minimalną, a zasady rejestrowania firm są właśnie przebudowywane. Przed startem sprawdź więc aktualne informacje w serwisie biznes.gov.pl, a w sprawach podatkowych zapytaj Krajową Informację Skarbową.

Dołącz do Startup Ready

Artykuł jest częścią Projektu “STARTUP READY – edukacja finansowa i przedsiębiorczość młodych: od pomysłu do skalowania” realizowanego przez Fundację Invest Cuffs – Edukacja i Rozwój Rynków Finansowych z siedzibą w Krakowie. Dofinansowano ze środków Funduszu Edukacji Finansowej, którego dysponentem jest Minister Finansów i Gospodarki.

Dowiedz się więcej o Startup Ready i zapisz się na nasze wydarzenia stacjonarne, online i po materiały edukacyjne: https://investcuffs.pl/startup-ready

Źródła
1. Przedruk poradnika biznes.gov.pl „Działalność nierejestrowa oraz inne sytuacje, w których nie trzeba rejestrować
firmy” (podatki.biz, 13.06.2023; część o osobach niepełnoletnich i obowiązkach, limity z 2023 r. są nieaktualne): https://www.podatki.biz/artykuly/dzialalnosc-nierejestrowa-oraz-inne-sytuacje-w-ktorych-nie-trzeba-rejestrowac-
firmy_34_53250.htm?idKom=0

2. podatki.biz, „Działalność nierejestrowana – obowiązki w podatkach”, 25.06.2026 (warunki, limit na 2026 r., PIT-36, wyjątki w VAT): https://www.podatki.biz/artykuly/dzialalnosc-nierejestrowana-obowiazki-w-podatkach_51_62609.htm

3. Zielona Linia (zielonalinia.gov.pl), kwartalny limit działalności nierejestrowanej od 1.01.2026: https://zielonalinia.gov.pl/bezrobotni-a-dzialalnosc-nierejestrowa/

4. Zielona Linia, wynagrodzenie minimalne w 2026 r. (rozporządzenie Rady Ministrów z 11.09.2025): https://zielonalinia.gov.pl/wynagrodzenie-minimalne-w-2026-1/

5. Kodeks cywilny, art. 11–21 (tekst jednolity w serwisie prawo.pl): https://www.prawo.pl/akty/dz-u-2026-795-t- j,16785996.html

6. Ustawa z 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o CEIDG i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 507): https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/507/text.pdf

7. Komunikat w sprawie zmian w CEIDG 2026 (za ceidg.gov.pl, opublikowany w serwisie samorzad.gov.pl): https://samorzad.gov.pl/web/gmina-krempna/komunikat-w-sprawie-zmian-w-ceidg-2026

8. Kodeks spółek handlowych, art. 18: https://lexlege.pl/ksh/art-18/

9. Kodeks pracy, art. 304(5): https://lexlege.pl/kp/art-304-5/

10. ifirma.pl, D. Łesak, „Czy osoba niepełnoletnia może prowadzić działalność nierejestrowaną? Co z rozliczeniem PIT?”, 31.03.2025 (stanowisko KIS, przykłady interpretacji): https://www.ifirma.pl/blog/czy-osoba-niepelnoletnia-moze-
prowadzic-dzialalnosc-nierejestrowana-co-z-rozliczeniem-pit/

11. PIT.pl, odpowiedź Ministerstwa Finansów w sprawie zeznań za niepełnoletnie dzieci i usługi Twój e-PIT:

Kiedy rodzic rozlicza PIT-37 za dziecko, czy może go wysłać online?

12. e-pity.pl, skala podatkowa i kwota wolna od podatku w 2026 r.: https://www.e-pity.pl/skala-podatkowa/

13. e-pity.pl, załącznik PIT/M (zakres ulgi dla młodych): https://www.e-pity.pl/pit-36/zalacznik-pit-m/

14. Rzeczpospolita (pro.rp.pl), składki ZUS przy zleceniu wykonywanym przez ucznia: https://pro.rp.pl/zus/art16143491-nie-ujawniasz-w-zus-ze-dajesz-zlecenie-absolwentowi-szkoly-sredniej

15. PIT.pl, umowa zlecenia z uczniem i studentem, limit ulgi dla młodych: https://www.pit.pl/?p=10693

16. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Końskich, „Kosmetyki” (obowiązki przed wprowadzeniem do obrotu): https://www.gov.pl/web/psse-konskie/kosmetyki

17. Interia Biznes, o wymaganiach wiekowych w regulaminie Vinted: https://biznes.interia.pl/finanse/news-drugie-dno-prosb-o-dodatkowe-zdjecie-na-vinted-panie-ostrzeg,nId,23528501