Klasyfikacja NFT jako waluty wirtualne


Autor: Paweł Filipek, kancelaria Graś i Wspólnicy

W związku ze wzrostem popularności tokenów NFT (non-fungible token) istotna stała się ich
kwalifikacja w świetle dotychczasowych uregulowań prawnych. W szczególności duże
znaczenie miałaby możliwość zaszeregowania NFT do kategorii „walut wirtualnych” w
rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 26 Ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu
pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2022 r. poz. 593) (dalej: „Ustawa AML”), gdzie znajdujemy następującą definicję tego pojęcia:

Waluta wirtualna – rozumie się przez to cyfrowe odwzorowanie wartości, które nie jest:

  1. prawnym środkiem płatniczym emitowanym przez NBP, zagraniczne banki centralne lub
    inne organy administracji publicznej,
  2. międzynarodową jednostką rozrachunkową ustanawianą przez organizację międzynarodową i akceptowaną przez poszczególne kraje należące do tej organizacji lub
    z nią współpracujące,
  3. pieniądzem elektronicznym w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach
    płatniczych,
  4. instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie
    instrumentami finansowymi,
  5. wekslem lub czekiem

– oraz jest wymienialne w obrocie gospodarczym na prawne środki płatnicze i akceptowane
jako środek wymiany, a także może być elektronicznie przechowywane lub przeniesione albo może być przedmiotem handlu elektronicznego.

W świetle powyższej definicji szczególnie istotne jawi się to, jak wykorzystywane jest na rynku dane aktywo. Generalnie NFT mają w szczególności wartość kolekcjonerską. Osoba wchodząca w posiadanie danego aktywa, o takiej charakterystyce, ma bowiem pewność, że nikt inny posiada dokładnie tego samego dobra. Mamy więc do czynienia z sytuacją podobną do tej, gdzie kupujemy obraz namalowany dla nas przez malarza i tylko my posiadamy ten jeden konkretny egzemplarz. Z drugiej jednak strony nic nie stoi na przeszkodzie, aby takie stokenizowane aktywo zostało przez nas sprzedane, w szczególności za pośrednictwem giełd kryptowalut i innych podobnych miejsc. Jeżeli dane aktywo zaczyna być nabywane w celach płatniczych lub inwestycyjnych, może to wpłynąć również na zmianę jego klasyfikacji.

Takie dynamiczne podejście możemy znaleźć w szczególności w przewodnikach organizacji Financial Action Task Force (FATF)1: „Some NFTs that on their face do not appear to constitute VAs may fall under the VA definition if they are to be used for payment or
investment purposes in practice” [Niektóre NFT, które na pierwszy rzut oka nie wydają się być VA, mogą być objęte definicją VA, jeśli w praktyce mają być wykorzystane do celów
płatniczych lub inwestycyjnych – tłum. autora]. Ciężko jest wskazać moment, w którym dany NFT staje się w większym stopniu środkiem płatniczym lub aktywem inwestycyjnym, niż przedmiotem kolekcjonerskim.

Jeżeli poszczególne kraje, w tym Polska, pójdą ścieżką interpretacyjną wytyczoną przez FATF w tym zakresie, wiązało się to będzie z koniecznością dokonania indywidualnej oceny każdego NFT pod kątem właściwej kwalifikacji prawnej. Można również pokusić się o dokonanie kilku bardziej ogólnych rozstrzygnięć, co będzie miało jednak swoje wady i zalety. Jeżeli np. za walutę wirtualną byłby uznany każdy NFT, który zostałby chociaż raz sprzedany na giełdzie w obrocie wtórnym, stanowiłoby to z pewnością duże nadużycie, biorąc pod uwagę, że powodem zawarcia takiej transakcji mogła być chęć wejścia przez nabywcę w posiadanie aktywa o charakterze kolekcjonerskim. Inaczej moglibyśmy natomiast ocenić sytuację, gdy dany NFT zostałby wykorzystany wielokrotnie do nabywania towarów lub usług (a więc tak jak np. bitcoin posłużyłby do zapłaty za otrzymany towar). Wtedy z pewnością mógłby zostać uznany za walutę wirtualną na podstawie polskiej Ustawy AML, jak również w zgodzie z przedstawionym powyżej stanowiskiem FATF.

W obecnej sytuacji z pewnością trudno jest w sposób jednoznaczny wyznaczyć linię pomiędzy NFT, które stanowią waluty wirtualne i tymi, które nie zaliczają się do tej kategorii, poza dość jaskrawymi przypadkami, gdzie dane aktywo przybrało taką rolę, jaką na rynku pełni bitcoin, nawet jeżeli na mniejszą skalę.

Autor: Paweł Filipek, kancelaria Graś i Wspólnicy

1 Updated Guidanace for a Risk-based Approach: Virtual Assets and Virtual Asset Service Providers, FATF 2021.

Related articles

XXI Konferencja Sieci Przedsiębiorczych Kobiet – Don’t give up!

Codziennie widzimy, że prowadzenie biznesu wygląda inaczej niż jeszcze...

ZPF: XII Kongres Regulacji Prawnych – 11 kwietnia 2024

Kongres poświęcony regulacjom w obszarze zarządzania wierzytelnościami ma na...

Raport na temat zarobków i satysfakcji w branży IT

Informacja prasowa Pracownicy branży IT pozytywnie ocenili swoja sytuację zawodową...
Izabela Kozakiewicz
Izabela Kozakiewicz
Managing Partner iKsync Digital & Research (www.iksync.com), prowadząca w programie dla przedsiębiorców "Pakt z Biznesem" (www.paktzbiznesem.pl). Posiada głębokie doświadczenie w branży finansowej i sektorze FinTech, szczególnie w segmencie dotyczącym inwestorów indywidualnych. Specjalizuje się w optymalizacji i transformacji cyfrowej procesów sprzedażowo-marketingowych oraz badaniach klientów i trendów rynkowych. Współpracuje z instytucjami finansowymi, z funduszami VC i PE oraz z aniołami biznesu przeprowadzając procesy commercial due diligence oraz pracując ze spółkami portfelowymi funduszy. Organizuje działania edukacyjno-informacyjne dla podmiotów funkcjonujących w branży finansowej. Uczestniczy w procesach pozyskiwania inwestorów i sprzedaży spółek młodych i dojrzałych. Wybrana do TOP10 kobiet branży finansowej (Parkiet.com, 2016). Jest autorem i współautorem badań i raportów, w tym m.in. "Fintechowy GPS", "Transformacja Cyfrowa Obszaru Sprzedaży w Branżach Meblarskiej i Nieruchomości" czy "Polak Inwestor - Edycja: Startupy".

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj